Proloog

Heb altijd gezegd dat ik nog één stuk moest schrijven en dat het daarna klaar is met deze blog.

Dan sluit ik het, print het uit, bundel het en geef het aan mama.

Het laatste stuk gaat over wat er vorig jaar, vandaag precies een jaar geleden is gebeurd.

Op 8 juli 2007 werd papa bediend.

Het laatste oliesel.

Die datum stond al vast, hij had dat afgesproken met Tiny, de pastoor. Hij vond het belangrijk dat hij bediend werd als hij er nog helemaal bij was met zijn hoofd.

Hij wilde ook dat het thuis zou gebeuren, niet in het ziekenhuis.

Dus op 8 juli ging ik naar Nieuwerkerk.

De avond ervoor heb ik deze blog aangemaakt, om dingen te kunnen opschrijven. Die avond van 7 juli heb ik de boel bij elkaar gehuild. Denk dat dat de eerste en enige keer was in heel het jaar dat het tot me doordrong dat mijn vader dood ging. Ik had op het forum van het kankerfonds rondgehangen. Vertelt dat ik echt niet wist hoe ik mn gevoel eruit moest krijgen, dat ik me een michelinmannetje voelde, opgeblazen met allerlei gevoel wat er gewoon niet uit kon.

Blijkbaar was dat wat nodig was voor me, want een uur later was het blèren, krijsen, schreeuwen, het echte werk weet je wel, dat de tranen over je wangen strómen, kwijl uit je mond, vanuit je buik, hard.

============================================================================

Papa was de vrijdag ervoor opgenomen in het ziekenhuis. Ging in een keer hard achteruit. Ben er nog geweest die vrijdag, hij zag me wel, hij zag me niet, hij was in de war geweest ("Huug, ze komen me halen"), ook over mama (dat was wel zielig, hij was ‘s nachts wakker geworden, was opgestaan, had zn koffertje gepakt, naar de balie gelopen, helemaal in de war dat mama er nog niet was om hem op te halen.

Op zaterdag en zondagochtend wel contact met mama en mn broers gehad, over hoe het met hem ging. Het ging niet zo goed. Maar het bedienen ging door, en wel thuis ook.

We waren er allemaal al, we zaten in de tuin, het was warm, toen mama met papa thuis kwam. Papa, klein, dun, geel, kon niet meer lopen, ondersteund door mama, een stervende man. Nu echt. Nu echt duidelijk. Hij ging zitten op zijn stoel, draaide een sjekkie, zijn handen, armen, zo dun, de huid, zo dood al, ik werd hysterisch.

Guillaume meegetrokken naar binnen. Tegen Guillaume staan aanhuilen.

Hoe is het mogelijk dat een man bijnnen twee dagen zo kan aftakelen?

Hoe kan het dat er zo snel zo weinig van iemand overblijft?

Tiny riep ons allemaal naar binnen.

Hij had een doe-het-zelf bediensetje bij zich, kruisje, kaarsje, klein oliedoosje. Hij vertelde over papa, zijn leven. Hoe hij met zijn handen zijn leven had opgebouwd, dat hij diezelfde handen in de handen van God moest leggen nou.

Papa en mama zaten naast elkaar op de bank.

Papa moest huilen.

Tiny zei dat papa dood ging, dat hij naar de hemel ging.

Onze vader die in de hemel zijt, uw naam worde geheiligd

Tiny tekende een kruisje van olie op papa’s voorhoofd.

Papa moest nog harder huilen.

Uw rijk kome, uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel

Mama zei dat ze zoveel van hem hield, dat ze zo had genoten van hem ze bedankte hem voor hun jaren samen en tekende een kruis op zijn voorhoofd met het olie

Geef ons heden ons dagelijks brood

Tiny vroeg of wij, de kinderen, onze vader wilden zegenen, door hem ook een kruisje op zijn voorhoofd te geven

En vergeef ons onze schuld

Ik schreeuwde nee en begon ook te huilen. Waar kun je heen in een kamer vol mensen als je moet huilen? Fabienne werd bang van ons, de huilende mensen

Zoals wij ook anderen hun schuld vergeven

Mijn broers zegenden papa

En leid ons niet in bekoring

Ze zeiden dat ze van hem hielden, kusten hem, hielden hem vast.

Maar verlos ons van het kwade

Ik heb papa vastgehouden, zijn handen gekust, zijn wangen, zijn ogen, aan hem geroken, het kruisje gezet, "ik hou van je papa"

Amen

======================================================================

Epiloog

Dit was het.

Het is nu bijna een jaar geleden, over twee weken.

Het gaat heus.

Soms komen er beelden terug, soms moet ik heel huilen, soms mis ik ‘m gruwelijk ernstig, soms ook helemaal niet.

Dank voor meelezen, meeleven.

Liefs,

Martine

dochter van Wim Kortekaas.

… en toch is het een heel mooi jaar geweest, mn 33e.

ondanks alle k-dingen.

ben ik wél gelukkig met hoe dingen zijn gelopen, de mensen die ik heb ontmoet, hoe het leven zich heeft ontwikkeld. Niet slechter, wel beter.

Zou alleen wel gaaf zijn geweest als je erbij was geweest papa.

Maar troost mezelf met de gedachte dat je af en toe naast me loopt en meekijkt, geniet en lacht.

M.

Eerste keer mn verjaardag zonder papa.

Vind er dus geen ene reet aan.

Ben al sinds gisteren een grote treur.

Nooit niet meer "martjeuh! gefeliciteerd!" en geen kaartjes ondertekent met "papa-Wim".

Verdriet komt en gaat, vandaag meer dan vorige maand.

Gelukkig lief vriendje die goed reageert als ik weer wéér loop te huilen.

Gelukkig lieve vriendinnen die goed reageren als ik weer wéér loop te huilen en afspraken afzeg omdat ik gewoon niet wil feesten op dit moment.

Volgend jaar zal het heus anders voelen, deze eerste keer komt hard harder hardste aan, harder dan kerst, sinterklaas en pasen.

Net een wijntje gedronken op jou papa.

Hoop dat je blij en gelukkig tuintjes aan t schoffelen bent in de hemel, of waar dan ook.

M.

Vorig jaar Pasen, supermooie dag, zon, warm.
Papa kwam me ophalen van het station.
Samen in de auto op de weg tussen Rotterdam en Nieuwerkerk.
Alles stond in bloei; de bomen, het gras, de bloemen.
Papa wees me er op "kijk martje, alles groeit weer".
Ik bedacht me dat het de laatste keer was dat hij de lente zou zien.
Ik vroeg hem of hij daar aan dacht, dat het de laatste keer was?
Hij zei niets, ik keek naar buiten en huilde.

Memories, from the corner of my mind.

De eerste keer naar papa na zijn chemo.
Mama had me voorbereid dat hij er niet zo goed uitzag.
Ik zag, ik schrok, niemand kan je daar op voorbereiden.
Hij zag dat ik schrok, hij begon te huilen en strekte zijn armen uit naar mij en ik hield hem vast en aaide over zijn half kale hoofd.

Memories, from the corner of my mind.
"Papa, wil je je uitgevallen haar voor me bewaren?".
Hij heeft het voor me bewaard, ik heb ergens, ergens, een zakje met papa’s grijze zachte haren.
Er zitten ook nog wat zwarte tussen.

Memories, from the corner of my mind.

Papa, drie dagen voor zijn dood: "maar ik wil helemaal niet dood!"

Memories, from the corner of my mind.

In het ziekenhuis, met het hele gezin.
Mijn broers en ik waren morbide grappen aan het maken.
Daar zijn we goed in, stomme grappen als er vreselijke dingen gebeuren.
Papa lachte.
Mama zei "wat moet je met dat stel he Wim"
Papa zei "opknopen aan de hoogste boom"

Memories, from the corner of my mind.

Mijn laatste verjaardag, alleen met het gezin.
Het bedienen, wat ik nog steeds niet kan beschrijven, maar die herinnering wordt steeds harder, echter, ik moet wel.
Maar ik laat het nog even in de corner van my mind.

Volgens mij had ik al in een eerdere blog geschreven dat tranen zomaar kunnen komen.
Nou, afgelopen zaterdag, zondag eigenlijk, was t weer zover.
(misschien ook wel beetje alcoholgerelateerd)
Had t met Y. over dit blog. Hij had t toentertijd gevolgd en vond t mooi wat ik had geschreven.
Ineens werd ik onzeker of ik het wel goed had gedaan.
Ik bedoel, ik ken papa.
Hij was onwijs picky over dingen.
Soms, als ik iets zei, of deed, gewoon omdat t goed voelde, kon hij ineens uitvallen, met "wil je dat niet meer doen? zo ben je precies mn moeder".
Oma K. was niet zo lief.
Maar dat terzijde.
Dus ik wist niet altijd even goed of het ok was wat ik deed.
Zeker naar het einde toe, toen hij niet zo goed meer kon aangeven wat hij wilde en voelde.
Misschien heb ik hem wel zwaar geirriteerd, en kon hij alleen maar denken "Martine is net mijn moeder".
En ik bedacht me dat ik dat dus nooit meer aan hem kon vragen.
Ik vind deze nooit niet leuk.
Deze nooit is te definitief.
Als ik boos ben op iemand zeg ik "ha! wil jou nooit meer zien!".
Maar dat is stiekempjes een nooit met een nooduitgang, een nooituitgang.
Want zolang we leven, is nooit geen nooit.
Als we dood zijn, dan is nooit nooit.

Goed.
Toen ik toch bezig was, dacht ik aan de rijstevlaai.
Op vrijdag, twee dagen voordat hij doodging, had ik zin in taart.
Had hem gevraagd of hij ook een stukje wilde.
Dat wilde hij wel, dus ik taart halen.
Rijstevlaai.
Hij had het hele stuk rijstevlaai opgegeten.
Bijzonder, want hij at toen eigenlijk alleen nog ijs en pudding.
Was trots, mijn papa eet een heel stuk rijstevlaai!

De dag erna kreeg hij die gruwelijke maagbloeding.

Zondag, met Y.,  durfde ik eindelijk de gedachte toe te laten dat het misschien wel door de rijstevlaai kwam.
Dat dat gewoon teveel was en dat daarom van alles misging daarna.
Heb aan ‘s middags mama gevraagd of zij dacht dat ik papa had vermoord met de rijstevlaai.
Zij dacht van niet.
Ze zei dat hij zelf die rijstevlaai wilde, omdat hij daar trek in had en dat hij anders misschien op maandag was overleden als hij het niet had gegeten.
Fijn om te horen, maar toch…het blijft nu even knagen, misschien had ik papa nog wat langer bij ons kunnen houden als ik niet zoveel zin in taart had gehad.

die Verrücktheit van mn schuldgevoel!

Heel vorige week met een rotgevoel rondgelopen, waarvan ik niet wist waar het vandaan kwam. Voelde me gestressed, zenuwachtig en snel geïrriteerd. Ben geloof ik ook heel niet aardig geweest tegen mensen om mij heen.

Goed. Zaterdagavond ging ik naar F.

F. is al heel lang mijn beste vriendinnetje, ook al ‘doen’ we niet aan beste vriendinnetjes, zij is t toch. Had er al een tijd niet gezien, moesten veel bijkletsen. En opeens, opeens vroeg ik aan F "is papa echt dood, komt hij echt niet meer terug?".

Nee, zei F, hij komt echt niet meer terug, hij is echt dood.

Nou, huilen joh hé!

Alsof hij net was doodgegaan, alsof ik ineens in een andere dimensie terecht was gekomen waar de rauwe treurigheid mij opat. Snap je dat? Dat ik niet meer Martine was, maar Verdriet. Heel ernstig. Doordeweeks, als ik werk en leuke dingen doe, dan is dat verdriet er niet. Luikje zit dicht of zo. Maar zaterdagavond, in die enorm vertrouwde omgeving, met enorme vertrouwde F. ging het luikje open en kwam het naar binnen.

Dikke, dikke tranen.

F., die weet waar ze het over heeft, vertelde dat alle eerste keren zonder papa heel veel pijn zullen doen.

De eerste keer Sinterklaas zonder hem, de eerste keer Kerst zonder hem.

Dat over een jaar of 2, mama misschien wel een nieuwe meneer heeft gevonden en dat híj dan aan t kerstmaal zit.

Wat?! Een andere meneer? De slet!

En ineens wist ik heel zeker dat mama al een nieuwe meneer had gevonden, dat ze daarom de telefoon niet opnam. Mijn moeder heeft wel sex, en ik niet! Is verdorie oneerlijk. Ik moest daar ook weer heel van huilen.

Maar huilen is goed denk ik. Verwerken gaat niet binnen een middag. Dat neemt blijkbaar zn tijd en komt op onverwachte momenten.

(Gisteren even mama gesproken: ik denk niet dat ze een nieuwe meneer heeft. en ook geen sex)

Gisteren was het een mooie dag: niet al te veel afgesproken en ‘s middags Langs de Lijn luisteren naar Feyenoord – Ajax.

(gelijkspel snotverdorie).

Onderwijl ging ik beetje werken en een kast leegruimen.

Toen ik ging verhuizen heb ik alles waar ik geen plek voor kon bedenken in die kast gegooid. Ook toen ik er al woonde trouwens. Kast puilde uit met zooi. Alles uit kast gehaald, en wat niet meer relevant was heb ik weggegooid.

Kwam een kattenbelletje tegen van papa.

Uit de tijd dat hij aan het klussen was.

Inhoud was ongeveer als dit:

We hebben een probleem.

Ik kom niet meer. Geintje.

Het plafond in je slaapkamer lekt.

Gauw iets aan doen, voor het erger wordt.

Lieve groetjes,

Pa

(lekkage plafond is veel erger geworden, uiteindelijk moest stuk van plafond eruit, en nieuw plafond er in en argh!argh!argh! HAD IK MAAR NAAR PAPA GELUISTERD!)

Fijn om zijn handschrift te zien, zijn stem te horen terwijl ik t briefje las.

Moest er natuurlijk van snotteren.

Miste hem ineens weer heel erg.

Maar het gaat beter, het gaat zoveel beter.

Laat ik daar nu maar van genieten, het is weer bijna Sinterklaas en Kerst.

Argh!

Ik ben in India.

In Bangalore om precies te zijn. Ben hier om te werken, wat wonderwel goed lukt.

Beter dan in Nederland trouwens, want werk is een totaal beleving hiero, in elk geval voor mij. Het begint ‘s ochtends rond 9, half 10, dan wordt boven op t dak t ontbijt geserveerd. Het werken gaat door tot een uur of 8. Tussendoor kun je blijven eten. Snackpauze, lunchpauze, snackpauze, theepauze. Ik vind het prettig.

Ook prettig om even weg te zijn uit Nederland (hoewel ik alles vreselijk mis).

Het mooie ervan is, dat ik uit een bekende situatie ben getrokken, en nu moet dealen met de dingen.

Dus ook met het doodgaan van papa.

Weet je, in de tijd dat hij ziek was, zeg maar de laatste twee weken, zat ik zo in een andere wereld, alles was gewoon. Papa die steeds verder weg ging van mij van ons, het was gewoon geworden. Alle dingen die bij een ziekte horen, het was gewoon. Hoe papa er bij lag de laatste twee dagen, het was gewoon. Het moment dat hij voor het laatst ademde, het was gewoon. Het kotsen, het verzorgen, zn dunne trillende benen, het niet meer dicht kunnen van de ogen, zijn gebit wat niet meer in kon, het niet meer kunnen praten, de geluiden die hij maakte, alles was GEWOON.

Nu, 5 weken later, ben ik uit de situatie, en ook in een heel ander land.

Nu is het helemaal niet meer gewoon. De beelden komen terug en man! wat komen ze hard aan. Veel harder dan toen het gebeurde. Ik vind het zo vreselijk wat hem is overkomen. Vreselijk is niet het juiste woord, geeft niet aan hoe de pijn en het verdriet door mijn lichaam en hart schiet als ik er aan denk.

God, ik hou zoveel van hem. Zo achterlijk belachelijk veel.

Ik kan de gedachte amper verdragen dat ik hem niet meer zal zien, en ik mis hem zo.

Ik mis zn handen en zn geur en zn hele aanwezigheid.

Ik droom gelukkig nog steeds over hem, maar in het begin praatte hij nog in mn dromen, nu staat hij er alleen nog als een toeschouwer bij. Ik zal zijn stem dus ook moeten missen.

Ik weet nu even gewoon niet hoe ik verder moet zonder mijn vader. Mijn vader. Geen enkele man zal ooit nog een vader zijn, alleen hij.
Ik weet ook wel dat hij altijd mijn vader zal blijven, maar ik heb toch echt liever een levende vader dan eentje die alleen nog in mijn gedachtes en in het collectieve geheugen zit.

Vandaag maar eens begonnen aan het afmaken van het schilderwerk hier in huis.
Papa heeft nog heel veel gedaan voor hij ziek werd.
Op zn papa’s.
Ik had gevraagd toen ik het huis kocht, of hij wilde helpen klussen.
Dat wilde hij niet.
Ook goed, andere mensen gevraagd te helpen.
Nadat ik de sleutels had gekregen van de makelaar, pakte papa er een.
‘Gewoon, handig’, zei hij.
Mnja, gewoon handig.
Toentertijd was ik er niet zo blij mee.
Is verdorie mijn huis!

Gewoon, handig.
Inderdaad, gewoon handig om een sleutel te hebben als je stiekem wel gaat klussen.
Bijna elke dag als ik thuis kwam van werk, was er weer een stukje geschilderd, behangd (man…dat was zo mooi, o joh!), geschuurd, gefixed.
Hij reed bijna elke dag van Nieuwerkerk naar Arnhem, om in mn huisje te werken.
Tot hij op een dag niet meer kwam.
Dag daarna ook niet.
Hij voelde zich moe, zei hij.
Even geen energie om iets te doen.
Nou ja, de rest kennen we.

Dus.
Ik heb nog 6 deuren met lijsten te schilderen.
Vandaag maar verf gekocht, schuurpapier, the works.
Twee punt vijf deur gedaan, nog drie punt vijf te gaan…
En ja, ik denk de hele tijd aan hem.

Ik denk aan hem hoe hij eruit zag als hij stond te schilderen.
Met zn slobberbroek, overhemd en vest.
Hoe hij in zn autootje zat, en ik hem vanuit mijn raam langs zag rijden.
Papa! (en hoe slecht getimed dat was, want er stond een hem nog onbekend heerschap onder de douche)
Ik denk aan of hij bang is geweest, toen, toen hij zo moe werd.
Of hij bang was voor kanker.
Denk ook aan de laatste weken, of hij toen bang was.
Ik denk aan wat hij heeft gedacht, wat ik nu niet meer te weten zal komen.
Wat ging er in hem om? Waar moest hij aan denken?

Ik hou zo van hem, en ik kan nu nergens heen met mn gevoel.
Kan hem niet bellen, niet vasthouden, niet zijn geur opsnuiven.
Kan niet met hem praten, over zn haartjes strijken, zijn hand strelen.
Kan geen grappen meer met hem maken, hem vragen hoe hij zich voelt.
Kan hem niet meer zien, kan hem niet meer horen, kan hem niet voelen, niet meer ruiken, niets.

Dit schilderen was therapeutisch bedoeld, maar tot nog toe word ik er alleen  maar verdrietiger van.

Vanavond, 22 juli 2007, om 22:00 is papa overleden.

We waren er allemaal.

Papa ik ga je zo vreselijk missen.

Nog een keer ons liedje:

Wie is de liefste, de liefste van het land?

Papa! papa!

Wie is de mooiste, de mooiste van het land?

Papa! papa!

Dag lieve papa.